Stormloop voor jodiumtabletten: hoe effectief zijn ze nu echt?

jodiumtabletten bij een nucleair ongeval

De oorlogssituatie tussen Rusland en Oekraïne zorgt eveneens voor spanningen in het Westen. Door het bericht van Russisch president, Vladimir Poetin, om zijn kernwapens op scherp te stellen, treedt er angst op voor een nucleaire aanval. Steeds meer mensen komen jodiumtabletten afhalen in de apotheek. Wat doen deze jodiumtabletten precies en hoe helpen ze ons lichaam te beschermen?

Volgens FANC (Federaal Agentschap voor Nucleaire controle) is de actuele context geen reden om overhaast jodiumtabletten in huis te halen. De jodiumpillen zijn zeer belangrijk bij een nucleair ongeval in een kerncentrale, maar maken geen verschil voor de gezondheid wanneer er een atoombom valt. Bovendien zijn de jodiumtabletten bestemd om schade door een nucleair incident in te perken. 

Wanneer er een nucleair incident plaatsvindt, kunnen er radioactieve stoffen vrijkomen. Radioactief jodium kan zich ver verspreiden via de lucht, met als gevolg dat er heel wat mensen deze stof kunnen inademen. Daarnaast kan het zich ook verder verspreiden door producten die besmet zijn, zoals melk van koeien die het geïnfecteerde gras hebben gegeten. Om de opstapeling van radioactief jodium in het lichaam tegen te gaan, worden jodiumpillen aangeraden. Let op, deze mogen enkel worden ingenomen na advies van de overheid.

De jodiumtabletten bieden geen bescherming tegen alle nucleaire straling. Ze werken enkel tegen het radioactieve jodium. Tijdens een nucleaire ramp kan het lichaam nog andere stoffen opnemen zoals cesium of strontium. Hiervoor bestaat er geen preventieve medicatie. Daarom is het zeer belangrijk bij een nucleaire ramp tijdig te schuilen en ervoor te zorgen dat je niet in contact komt met de vervuilde lucht.

 

Wat is jodium nu precies?

Voor een goede werking van de schildklier, heeft ons lichaam jodium nodig. Het is een natuurlijk element dat we voornamelijk opnemen via onze voeding. De aanbevolen dagelijkse hoeveelheid jodiuminname is 150 microgram. Enkel deze inname is echter niet voldoende bij een nucleaire ramp. Daarom bieden apothekers een doosje gratis per gezin. Deze jodiumtabletten bieden een stabiele variant die een hoeveelheid van wel 65 milligram bevatten. Dat is maar liefst 400 keer meer dan een jodium voedingssupplement. 

De jodiumtabletten bevatten kaliumjodide. Deze vorm van jodium is een schildkliermiddel en  wordt gemakkelijk door het lichaam opgenomen.

Wat gebeurt er wanneer we radioactief jodium in ons lichaam hebben?

Het radioactief jodium stapelt zich op in de schildklier. Door de radioactieve stof stijgt de kans op schildklierkanker. Kinderen, jongeren, vrouwen die borstvoeding geven en zwangere vrouwen zijn hier het meest kwetsbaar voor. 

Volwassenen ouder dan 40 jaar hebben het minste baat bij de jodiumtabletten. Er is nauwelijks tot geen verhoogd risico op shildklierkanker. Het gebruik van de tabletten bezorgt wel een verhoogd risico op bijwerkingen. Het eventuele gebruik van de jodiumtabletten bespreken ze best met hun arts.

 

Wanneer neem je jodiumtabletten in?

Gemiddeld woont iedere Belg binnen een straal van 100 km van een nucleaire site. Woon je binnen een straal van 20 km? Dan wordt er aangeraden om de tabletten in huis te hebben. Indien je buiten deze zone woont, wordt er eerst gekeken naar de risicogroepen. 

Baby’s, kinderen, jongeren onder de 18 jaar, zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven, behoren tot deze groep. Bij deze personen is de opname van radioactief jodium het grootst. Vooral baby’s en jonge kinderen hebben het meeste kans om schildklierkanker te ontwikkelen.

Hieronder kan je enkele richtlijnen vinden op basis van leeftijd:

Locatie

Type

1e ring

2e ring

Doel

Kerncentrale

0 – 20 km 

20 – 100 km

Mol

Onderzoek

0 – 20 km 

Borssele (NL)

Kerncentrale

0 – 20 km 

20 – 100 km

Tihange

Kerncentrale

20 – 100 km

 

Binnen de eerste ring behoren personen onder de 40 jaar en zwangere vrouwen. Behoor je tot deze ring, dan dien je een tablet in te nemen wanneer je binnen de 20 km van het ongeval én de overheid dit aankondigt.

De tweede ring bestaat uit 0 tot 18-jarigen en zwangeren. Behoor je tot deze ring, dan dien je een tablet in te nemen wanneer je binnen de 100 km van het ongeval én de overheid dit aankondigt. 

 

Welk effect hebben jodiumtabletten?

Bij de apotheek kan je terecht voor stabiele jodiumtabletten. Je kan de schildklier vergelijken met een spons. Het neemt iedere vorm van jodium op tot het vol zit. Daarom zijn de jodiumtabletten belangrijk. Deze zorgen ervoor dat de schildklier verzadigd wordt door de stabiele vorm van jodium, zodat er geen radioactieve variant kan worden opgenomen.

Het wordt niet geadviseerd om de pillen preventief in te nemen. De pillen kunnen namelijk bijwerkingen bevatten. Pas wanneer de overheid het adviseert na een nucleair incident, mogen de jodiumtabletten worden ingenomen. Op dat moment heb je het meeste baat bij de pillen ten opzichte van de mogelijke bijwerkingen.

Wat zijn de bijwerkingen van jodiumtabletten?

Let wel op, want jodiumtabletten kunnen bijwerkingen bevatten. Zo kan een te hoge dosis leiden tot een overproductie van het schildklierhormoon. Dit heeft dan een verhoogd risico op hartritmestoornissen als gevolg. Vooral volwassenen boven de 40 jaar ervaren meer potentiële nadelen bij het innemen van de pillen ten opzichte van het risico door het radioactieve jodium. Daarom bespreken zij best de inname van de jodiumtabletten eerst even met hun huisarts. Ditzelfde geldt voor mensen met een schildklieraandoening en/of hartziekte.

Doosje jodiumtabletten
Jodiumtabletten zijn af te halen in onze apotheek.

Hoe moet je jodiumtabletten innemen?

Je mag pas jodiumtabletten innemen als de overheid dat adviseert. De pillen hebben enkel effect wanneer je ze op het juiste moment gebruikt. Heeft er een nucleair incident plaatsgevonden en heeft de overheid aangekondigd dat je de tabletten mag gebruiken? Neem deze dan binnen de 6 uur. Op die manier ben je volledig beschermd. Indien je de tablet pas na 24u inneemt, biedt deze geen bescherming meer.

De dosis van inname is sterk afhankelijk van de leeftijd van die persoon. Lees daarom altijd de gebruiksaanwijzing voor inname. Neem de tablet enkel in op de dag van aanbeveling en nooit op eigen initiatief.

Wanneer je de jodiumtabletten correct bewaart, behouden ze hun efficiëntie voor een lange tijd. De verpakkingen tonen de fabricatiedatum en dus niet de vervaldatum. De tabletten bevatten een stabiele stof waardoor ze minimaal 10 tot 15 jaar na fabricatiedatum houdbaar blijven. Zorg dat de jodiumtabletten in hun oorspronkelijke verpakking blijven zitten. Je bewaart ze best op een droge, donkere plaats (tussen de 15° en 25°) buiten het bereik van kleine kinderen.

Voor inname van de jodiumtabletten dien je ze eerst op te lossen in een kleine hoeveelheid water. Nadien voeg je dit mengsel toe aan een grotere hoeveelheid drank. Heb je geen drinken in huis? Dan kan je de tablet doorslikken na het eten. Indien het over een kind onder 3 jaar gaat, kan je ¼e of 1/2e tablet eerst fijnstampen en toevoegen aan voeding. Zij mogen de tablet niet helemaal inslikken.

Hoeveel tabletten dien je in te nemen per persoon?

  • Baby’s jonger dan 1 maand: 1/4e tablet
  • Kinderen tussen de 1 maand en 3 jaar: 1/2e tablet
  • Kinderen tussen 3 tot 12 jaar: 1 tablet
  • Kinderen van 12+ jaar: 2 tabletten
  • Volwassen onder de 40 jaar: 2 tabletten
  • Zwangere vrouwen: 2 tabletten

Hoe jonger de persoon, hoe vatbaarder ze zijn voor de ontwikkeling van schildklierkanker door radioactief jodium. Met de leeftijd neemt dit risico sterk af. Zwangere vrouwen of vrouwen die borstvoeding geven én die ouder zijn dan 40 jaar nemen best ook jodiumtabletten wanneer de overheid erom vraagt. Dit doen ze om het ongeboren kind of de baby te beschermen.

Zijn jodiumtabletten gratis verkrijgbaar voor iedereen?

Wanneer je binnen een straal van 20 kilometer woont van een nucleaire site, raadt de Belgische overheid aan om jodiumtabletten in huis te halen. Het moment dat er een nucleair incident plaatsvindt, dienen deze mensen zo snel mogelijk de jodiumpillen in te nemen. 

Voor de rest van het land geldt het advies dat gezinnen met kinderen onder de 18 jaar, vrouwen die borstvoeding geven en zwangere vrouwen best een dosis jodiumtabletten in huis hebben. 

Naast deze groepen kan iedere burger een gratis doosje jodiumtabletten afhalen bij de apotheek. Dit geldt dus ook voor mensen die niet bij de kwetsbare doelgroep horen. Je apotheker controleert dan of je niet al eerder een pakje hebt afgehaald. Op deze manier wil men voorkomen dat mensen een voorraad inslaan. Per vier gezinsleden wordt er een doosje meegeven, inclusief een informatiebrochure.

Zit je nog met verdere vragen? Aarzel niet om ons te contacteren.

U wordt doorverwezen naar de webshop

Voor de online verkoop van geneesmiddelen en producten uit de apotheek, werken wij samen met de online apotheek van onze partner Apotheek Panorama Thiels in Geel

Via deze navigatie beland je op de webshop van Apotheek Panorama Thiels